GENEL BİLGİ

5. ÇOCUK PSİKİYATRİSİ

OKUMA BOZUKLUKLARI

Okuma bozukluğu düşük zekâ düzeyi ya da önemli bir duyu bozukluğu olmaksızın kelimeleri tanımakta güçlük, yavaş ve yetersiz okuma ve kavrama yetersizliği ile belirlidir. Görece olarak sık bir okul çağı çocukluk hastalığıdır ve ailesel yatkınlık vardır. Genellikle yazılı anlatım bozukluğu, matematik bozukluğu ya da iletişim bozukluklarından biri ile birlikte olabilir. Ayrıca, dikkat eksikliği-hiperaktivite bozukluğu okuma bozukluğu açısından yüksek risk gösterir.

Disleksi terimi uzun yıllar konuşma ve dil kusurları ve sağ-sol karıştırılması ile belirli bir okuma yetersizliği sendromunu tanımlamak için kullanılmıştır.

ABD’de okul çağı çocuklarında okuma bozukluğu oranı %4’tür. Prevelans çalışmaları bu oranı %2–8 arasında bulmuştur. Okul ve klinik gruplarda okuma bozukluğu kızlara göre erkek çocuklarda 3–4 kat fazladır. Erkek çocuklarında okuma bozukluğu oranının yüksek olmasının nedeni, eşlik eden davranış bozuklukları oranlarının da yüksek olmasıdır. Okuma bozukluğunun başlıca tanısal özelliği kişinin zekâ düzeyine göre okuma başarısının beklenenin önemli ölçüde altında olmasıdır.

Okuma bozukluğu genellikle 7 yaş civarında görülür (ikinci sınıf). Ciddi olgularda okuma güçlüğünün belirtileri 6 yaş gibi erken yaşta görülebilir (birinci sınıf). Okuma bozukluğu olan çocuklar sözlü okumada çok hata yaparlar. Okuma bozukluğu olan çocukların çoğu okuma ve yazmadan hoşlanmaz ve kaçınır. Basılı bir yazıyı okumaları istendiğinde anksiyeteleri artar. Eğer üçüncü sınıfa kadar tedavi yönelimli eğitim verilmezse okuma bozukluğu kalıcı olur. Tedavi erken planlandığında; bazen birinci sınıfın sonunda ya da ikinci sınıfta tamamlanabilir.

En sık kullanılan tekniklerden biri Samuel Orton tarafından geliştirilmiş olan, dikkati basit fonetik ünitelere yoğunlaştırma tekniğidir. Okuma bozukluğu olan çocuklar sosyal işlevsellik düzeylerine mümkün olduğunca yakın bir sınıfa yerleştirilmeli ve özel tedavi yönelimli okuma ödevleri verilmelidir.